Inteligencja emocjonalna

Umiejętności określane mianem inteligencji emocjonalnej to wiara w siebie, rozpoznawanie, świadomość własnych zalet i ograniczeń, chęć odkrywania nowości, podejmowania wyzwań. Jak również empatia – czyli umiejętność współodczuwania, rozpoznawania cudzych stanów emocjonalnych, wczuwania się w to co czują inni, oraz wzbudzanie w innych sympatii. Inteligencja emocjonalna jest określana jako EQ Emotional Intelligence Quotient.

Ludziom odznaczającym się wysokim ilorazem EQ z pewnością jest w życiu łatwiej, już w szkole a potem w pracy są bardziej lubiani, ponieważ wiedzą np.: jak radzić sobie w sytuacjach konfliktowych, potrafią spojrzeć na sytuacje nie tylko z własnego punktu widzenia, są bardziej kontaktowi, otwarci, łatwiej nawiązują znajomości.

Umiejętność rozpoznawania emocji własnych i innych osób jest bardzo istotna i bardzo przydatna zarówno dla dorosłych jak i dla dzieci. Dlatego już od najmłodszych lat warto wspierać rozwój dzieci w tym kierunku, aby rozpoznawały emocje własne i cudze, potrafiły kontrolować i kierować swoimi emocjami, potrafiły zrozumieć siebie, odczuwały empatie.

Te umiejętności należy rozwijać już od najmłodszych lat, jak pomóc w tym dziecku? To trudna sztuka i często potrzeba sporo czasu, żeby nauczyć dziecko tego, żeby potrafiło znaleźć równowagę pomiędzy stawianiem na swoim a potrzebami innych. Zwracajmy uwagę dziecka na to, że nie tylko jego potrzeby się liczą, że należy zwrócić uwagę na innych ludzi, ale jednocześnie nie można dać się wykorzystać, malec nie musi oddawać wszystkiego każdej osobie, która o to poprosi.

Już kilkuletni malec powinien wiedzieć, że nie wolno nikogo krzywdzić, bić, obrażać, ale jednocześnie nie musi też oddawać innym wszystkiego co do niego należy, nie musi zgadzać się na wszystko do czego ktoś próbuje go namówić. Uczmy malucha tego jakie są sposoby osiągania celów, pokazujmy, że rozwiązania „siłowe” są zazwyczaj najmniej skuteczne, że zawsze lepszy jest kompromis, umiejętność „dogadania się”, przedstawienia mocnych argumentów, gdzie przy jednoczesnej stanowczości i umiejętności zachowania spokoju można uzyskać najwięcej.

Dziecko nie rodzi się z tymi umiejętnościami, nie jest też łatwo go tego nauczyć, ale najważniejsza jest konsekwencja i dobry przykład. Takie same zasady powinny obowiązywać wszędzie: w domu, u dziadków, w przedszkolu na podwórku. Jeśli oczekujemy tego, że dziecko w towarzystwie Dziadków, czy w przedszkolu nie będzie przerywało rozmowy, którą ktoś prowadzi to nie możemy milknąć w domu natychmiast gdy dziecko chce coś powiedzieć, nie przerywajmy też sobie nawzajem, jest to również oznaką szacunku dla współrozmówcy.

Z dziećmi należy rozmawiać, ale jeśli maluch domaga się natychmiastowego wysłuchania należy mu powiedzieć, że jest dla nas bardzo ważnym, że go kochamy ale jeśli jesteśmy właśnie zajęci czymś innym to w tej chwili nie możemy go wysłuchać

Pokazujmy dzieciom, że inni też mają uczucia i że należy się z nimi liczyć, uczmy dzieci cieszyć się z cudzych sukcesów, szanować ludzi.

Nie wyśmiewajmy innych, gdy dziecko widzi, że to robimy to nawet gdybyśmy codziennie powtarzali, że nie wolno śmiać się ze słabszych to dziecko zapamięta to co widzi.

Zasady, które chcemy dziecku przekazać należy formułować w jasny, zrozumiały dla niego sposób: „Nie wolno bić innych” „Nie wolno przerywać gdy ktoś mówi” „Trzeba poczekać na swoją kolej”. Te polecenia są oczywiście podstawą, ale jedynie werbalne przekazywanie tych informacji nie wystarczy, pamiętajmy o dawaniu dobrego przykładu. Dziecko naśladuje dorosłych, chłonie atmosferę najbliższego otoczenia a tym otoczeniem są oczywiście rodzice, którzy swoim zachowaniem powinni pokazywać co jest dobre a co złe, na co można sobie pozwolić nie raniąc innych, mieć szacunek do ludzi. Dziecku przykładem trzeba pokazać jak walczyć o swoje, nie pozwolić się wykorzystywać a jednocześnie mieć szacunek do innych ludzi. Maluchom wiele rzeczy trzeba powtarzać wiele razy bo dwu czy trzy latek nie zrozumie wszystkiego od razu ale już cztero latek chwalony za to, że dzieli się zabawkami będzie odczuwał prawdziwą satysfakcję, przyjemność z dzielenia się z innymi. Zrozumie, że takie zachowanie przynosi mu korzyści, że jest lubiany, że inne dzieci wtedy również zechcą się z nim dzielić.

Warto też od najmłodszych lat uczyć dzieci podstawowych zasad savoir-vivre’u, maluch który zawsze słyszy, że należy mówić „dzień dobry”, „dziękuję” i widzi, że tak postępują dorośli, szybko się tego nauczy. Pokażmy dziecku, że warto być uprzejmym, odnosić się do innych z szacunkiem, wtedy również będziemy szanowani przez innych a zwroty grzecznościowe, które już pięcio, sześciolatkowi mogą wejść w nawyk, na pewno to dziecku ułatwią.

Marta Cisak
www.happyhouse.edu.pl